İdarenin işlem ve eylemleri kişilere zarar verdiğinde tazminat istenebilir. Bu talep idari yargıda tam yargı davası ile ileri sürülür. İdarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk esasına dayanabilir. Aşağıda sorumluluk türleri, süreler ve zarar kalemleri anlatılıyor.
Dava hangi hâllerde açılır?
Hukuka aykırı işlem nedeniyle doğan zararlar için açılabilir. İdari eylemlerden kaynaklanan zararlar da bu kapsamdadır. Hizmetin kötü işlemesi tipik bir örnektir. Tam yargı davası nedir sorusunun cevabı idarenin verdiği zararın tazmininde yatar.
Hizmet kusuru ne demektir?
Kamu hizmetinin hiç işlememesi, geç işlemesi ya da kötü işlemesi hizmet kusurudur. Bu hâlde idare kusura dayalı olarak sorumlu tutulur. Kusurun ağırlığı tazminat miktarını etkiler. Hizmet kusuru tam yargı davası nedir sorusunun temel kavramıdır.
Kusursuz sorumluluk nasıl uygulanır?
Bazı hâllerde kusur aranmadan idare sorumlu olur. Sosyal risk ve tehlike ilkeleri bu kapsamdadır. Nedensellik bağının bulunması yeterlidir. Kusursuz sorumluluk tam yargı davası nedir konusunda ayrı bir başlıktır.

Hangi zararlar istenebilir?
Maddi zarar, kazanç kaybı ve tedavi giderleri talep edilir. Manevi zarar ayrı bir kalem olarak gösterilir. Kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir. Zarar kalemleri tam yargı davası nedir sorusunun somut yönünü oluşturur.
Zarar nasıl ispatlanır?
Fatura, rapor ve bilirkişi hesabı sunulur. Nedensellik bağı somut biçimde açıklanır. Belgelenmeyen kalemler hükme esas alınmaz. İspat yükü tam yargı davası nedir tartışmasında öne çıkar.
Önce idareye başvurmak zorunlu mudur?
İdari eylemlerden doğan zararlarda önce idareye başvuru yapılır. İdare cevap vermezse ya da reddederse dava açılır. Bu başvuru dava şartı niteliğindedir. Ön başvuru şartı tam yargı davası nedir sorusunun usul boyutudur.
Süreler nasıl işler?
Zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde başvurulur. Her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıllık süre uygulanır. Ayrıntılar için idari dava açma süresi yazımıza bakabilirsiniz. Süreler tam yargı davası nedir konusunda hak düşürücü niteliktedir.
İşlemden doğan zararda süre farklı mıdır?
İşleme karşı dava süresi içinde tazminat da istenebilir. İptal kararı sonrası doğan zarar için yeni süre işler. Bu süre kararın tebliğinden itibaren hesaplanır. İşlemden doğan zararlarda tam yargı davası nedir cevabı farklılaşır.
İptal davasıyla birlikte açılabilir mi?
İki talep aynı dilekçede ileri sürülebilir. Mahkeme gerekirse dosyaları ayırır. Ayrıntılar için iptal davası yazımıza bakabilirsiniz. İptal davasıyla birlikte tam yargı davası nedir sorusu sıkça sorulur.
Hangi olaylar sıkça dava konusu olur?
Yol ve altyapı eksikliğinden doğan kazalar ilk sırada gelir. Kamu hastanelerindeki tıbbi uygulama hataları da yaygındır. Ruhsat ve denetim eksikliğinden doğan zararlar eklenir. Kaza dosyaları tam yargı davası nedir örneklerinin başında gelir.
Sağlık hizmetinden doğan zararlarda ne yapılır?
Kamu hastanesi işlemleri idari yargıda görülür. Bilirkişi raporu kusuru ortaya koyar. Tedavi giderleri ve iş göremezlik ayrı hesaplanır. Sağlık uygulamaları tam yargı davası nedir kapsamında incelenir.
Trafik ve altyapı kazalarında sorumluluk kimdedir?
Yol bakım ve işaretleme görevi ilgili idareye aittir. Eksiklik ispatlanırsa hizmet kusuru doğar. Kaza tespit tutanağı temel delildir. Altyapı eksikliği tam yargı davası nedir sorusunda tipik örnektir.
Doğal afet zararlarında durum nedir?
İmar ve denetim eksikliği varsa idare sorumlu tutulabilir. Sosyal risk ilkesi de gündeme gelir. Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilir. Doğal afetler tam yargı davası nedir değerlendirmesini zorlaştırabilir.
Manevi tazminat nasıl belirlenir?
Olayın ağırlığı ve kişinin yaşadığı üzüntü dikkate alınır. Miktar hakim tarafından takdir edilir. Zenginleşme aracı olmaması esastır. Manevi zarar tam yargı davası nedir kapsamında ayrıca istenir.
Destekten yoksun kalma tazminatı istenebilir mi?
Ölüm hâlinde yakınlar destek kaybı için talepte bulunur. Hesap aktüerya esaslarına göre yapılır. Bilirkişi raporu bu noktada belirleyicidir. Destek kaybı tam yargı davası nedir hesabında önemli yer tutar.
Faiz ne zaman başlar?
Kural olarak idareye başvuru tarihinden itibaren faiz işletilir. Talep dilekçede açıkça yazılmalıdır. Hesap için faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Faiz talebi tam yargı davası nedir dilekçesinde açıkça yazılır.
Harç nasıl hesaplanır?
Tam yargı davaları nispi harca tabidir. Talep edilen miktar üzerinden peşin harç yatırılır. Ön hesap için dava harcı hesaplama aracımıza bakabilirsiniz. Nispi harç tam yargı davası nedir başvurusunda yatırılır.
Belirsiz alacak davası açılabilir mi?
Zarar miktarı başlangıçta bilinemiyorsa fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur. Bilirkişi raporundan sonra talep artırılır. Bu yol harç yükünü dengeler. Belirsiz alacak yöntemi tam yargı davası nedir dosyalarında kullanılır.
Islah ile talep artırılır mı?
Tahkikat aşamasında talep bir kez artırılabilir. Ek harç yatırılması gerekir. Süre geçtikten sonra artırım kabul edilmez. Islah imkanı tam yargı davası nedir sürecinde bir kez tanınır.
Görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?
İdare mahkemeleri görevlidir. Zararın doğduğu yer mahkemesi yetkili olabilir. Taşınmaza ilişkin uyuşmazlıkta taşınmazın yeri esas alınır. Görevli mahkeme tam yargı davası nedir sorusundan sonra belirlenir.
Yargılama ne kadar sürer?
Bilirkişi incelemesi nedeniyle süreç uzayabilir. Ortalama bir ile iki yıl arasında karar çıkar. İstinaf aşaması ek süre alır. Yargılama süresi tam yargı davası nedir dosyalarında değişkendir.
Karar sonrası tahsil nasıl yapılır?
İdare hükmedilen tutarı otuz gün içinde ödemelidir. Ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılır. Kamu mallarının haczine ilişkin sınırlar gözetilir. Tahsil aşaması tam yargı davası nedir kararının son adımıdır.
Kamu görevlisine karşı dava açılır mı?
Kural olarak dava idareye karşı açılır. İdare ödediği tutar için görevliye rücu edebilir. Kişisel kusur hâlinde farklı değerlendirme yapılır. Rücu ilişkisi tam yargı davası nedir sonrasında gündeme gelir.
Ceza dosyasıyla bağlantı kurulur mu?
Ceza dosyasındaki maddi tespitler dosyaya sunulabilir. Beraat kararı tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Değerlendirme ayrı yapılır. Ceza dosyası tam yargı davası nedir incelemesinde delil sağlar.
Sigorta ödemesi tazminatı etkiler mi?
Aynı zarar için mükerrer ödeme yapılmaz. Sigortadan alınan tutar mahsup edilir. Belgeler dosyaya sunulmalıdır. Sigorta ödemesi tam yargı davası nedir hesabında mahsup edilir.
Başvuru dilekçesi nasıl yazılır?
Olay tarih ve yer belirtilerek anlatılır. Zarar kalemleri rakamla gösterilir. Evrak kayıt numarası mutlaka alınmalıdır. Başvuru dilekçesi tam yargı davası nedir sürecinin ilk adımıdır.
Hangi belgeler hazırlanır?
Kaza tespit tutanağı, sağlık raporu ve faturalar toplanır. Gelir kaybı için bordro ve vergi kayıtları sunulur. Fotoğraf ve tanık bilgileri eklenir. Belge listesi tam yargı davası nedir dosyasında belirleyicidir.
Keşif yapılır mı?
Yol, imar ve taşınmaz uyuşmazlıklarında keşif yaygındır. Bilirkişi olay yerinde inceleme yapar. Rapor sonrası beyan süresi işler. Keşif incelemesi tam yargı davası nedir dosyalarında sık yapılır.
Zamanaşımı ile hak düşürücü süre farkı nedir?
İdari yargıdaki süreler hak düşürücü niteliktedir. Mahkeme bu süreyi kendiliğinden dikkate alır. Bu nedenle takvim titizlikle izlenmelidir. Hak düşürücü süre tam yargı davası nedir konusunda özel önem taşır.
Kamu görevlileri hangi zararları isteyebilir?
Hukuka aykırı atama ve görevden alma işlemleri gelir kaybı doğurabilir. İptal kararı sonrası parasal haklar talep edilir. Ayrıntılar için memur disiplin cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz. Kamu görevlileri tam yargı davası nedir yoluna parasal haklar için başvurur.
İdari para cezaları bu davada istenir mi?
Haksız tahsil edilen tutarların iadesi talep edilebilir. Cezaya karşı itiraz yolu ise ayrıdır. Ayrıntılar için idari para cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz. İdari para cezaları tam yargı davası nedir kapsamında iade konusu olabilir.
Adli yardım talep edilebilir mi?
Nispi harç yüksek olduğundan adli yardım sıkça istenir. Gelir belgeleri dilekçeye eklenir. Mahkeme talebi değerlendirerek karar verir. Adli yardım tam yargı davası nedir başvurusunda istenebilir.
Sık yapılan hatalar nelerdir?
Ön başvuru yapılmadan dava açılması ret sebebidir. Zarar kalemlerinin belgelenmemesi miktarı düşürür. Sürelerin karıştırılması hak kaybı doğurur. Sık yapılan hatalar tam yargı davası nedir dosyalarında tekrarlanır.
Sürecin özeti nedir?
Başvuru, belge ve zamanında dava üç temel adımdır. Zarar hesabı bilirkişi raporuyla netleşir. Diğer yazılarımıza idare hukuku sayfasından ulaşabilirsiniz. Sürecin özeti tam yargı davası nedir başlıklarını kapsar.
Nedensellik bağı nasıl kurulur?
Zarar ile idari eylem arasında doğrudan bağ aranır. Araya giren üçüncü kişi kusuru bağı zayıflatabilir. Bilirkişi raporu bu bağı teknik olarak açıklar. Nedensellik bağı kurulamazsa idarenin sorumluluğu doğmaz.
Zarar görenin kusuru sonucu etkiler mi?
Müterafik kusur hâlinde tazminattan indirim yapılır. İndirim oranı somut olaya göre belirlenir. Tam kusur hâlinde talep reddedilebilir. Kusur oranları çoğunlukla bilirkişi raporuyla belirlenir.
Mücbir sebep savunması ne zaman kabul edilir?
Öngörülemez ve önlenemez olaylar sorumluluğu kaldırabilir. Deprem ve sel bu kapsamda tartışılır. Ancak öngörülebilir riskler için idare sorumlu tutulur. İdarenin gerekli önlemleri alıp almadığı bu değerlendirmede belirleyicidir.
Beklenmeyen hâl ile mücbir sebep farkı nedir?
Beklenmeyen hâl idarenin faaliyet alanı içinde kalır. Mücbir sebep ise dışarıdan gelen bir etkidir. Bu ayrım sorumluluğun kapsamını değiştirir. Beklenmeyen hâlde idarenin sorumluluğu kural olarak devam eder.
Kamulaştırmasız el atma nedir?
İdarenin bedel ödemeden taşınmaza el koyması bu kavramla anılır. Fiili el atmada adli yargı, hukuki el atmada idari yargı görevlidir. Bedel ve zarar talepleri ayrı hesaplanır. Görevli yargı yerinin yanlış seçilmesi davanın usulden reddine yol açar.
İmar planından doğan zarar istenebilir mi?
Uzun süre uygulanmayan plan taşınmazın kullanımını kısıtlar. Bu kısıtlama tazminat talebine dayanak olabilir. Plan ve tapu kayıtları dosyaya sunulur. Kısıtlamanın başladığı tarih bedelin hesaplanmasında önem taşır.
Ruhsat ve denetim eksikliği sorumluluk doğurur mu?
Denetim görevinin ihmali hizmet kusuru sayılır. Yapı denetim kayıtları incelenir. İdare ile yüklenici arasındaki ilişki ayrıca değerlendirilir. İdarenin sorumluluğu, denetim yetkisinin kapsamına göre belirlenir.
Eğitim ve öğrenci kazalarında ne yapılır?
Okul içinde gözetim eksikliği hizmet kusuru doğurabilir. Olay tutanağı ve tanık beyanları toplanır. Sağlık raporu zararı belgeler. Dava açmadan önce idareye başvuru yapılması gerekir.
Gelir kaybı nasıl hesaplanır?
Kaza öncesi ve sonrası gelir belgeleri karşılaştırılır. İş göremezlik oranı sağlık kurulu raporuyla belirlenir. Aktüer bilirkişi hesap tablosu hazırlar. Hesapta kişinin yaşı ve bakiye ömrü de dikkate alınır.
Bakıcı gideri talep edilebilir mi?
Sürekli bakım gerektiren durumlarda bu gider istenir. İhtiyaç raporla ortaya konur. Gider tutarı emsal verilerle hesaplanır. Bakımın aile bireyleri tarafından yapılması bu talebi ortadan kaldırmaz.
Tedavi giderleri nasıl belgelenir?
Fatura, reçete ve hastane kayıtları sunulur. Gelecekteki tedavi ihtiyacı da rapora bağlanır. Sosyal güvenlik ödemeleri mahsup edilir. Belgelenmeyen giderlerin kabulü güçleşir.
Yakınlar da tazminat isteyebilir mi?
Ölüm hâlinde eş, çocuk ve anne baba talepte bulunabilir. Manevi zarar her biri için ayrı değerlendirilir. Yakınlık derecesi miktara etki eder. Destekten yoksun kalanlar ayrıca destek tazminatı da isteyebilir.
Dava dilekçesinde nelere dikkat edilmelidir?
Olay anlatımı kronolojik biçimde yapılmalıdır. Her zarar kalemi ayrı başlık altında gösterilir. Fazlaya ilişkin haklar saklı tutulur. İdareye yapılan başvurunun tarihi ve sonucu da dilekçede belirtilir.
Bilirkişi raporuna nasıl itiraz edilir?
Rapor tebliğinden itibaren süre içinde beyan sunulur. Hesap hataları maddeler hâlinde gösterilir. Ek rapor ya da yeni bilirkişi talep edilebilir. İtirazın somut verilere dayanması mahkemenin değerlendirmesini kolaylaştırır.
İstinaf başvurusu nasıl yapılır?
Karar tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurulur. Miktara ilişkin itirazlar gerekçelendirilir. Bölge idare mahkemesi dosyayı yeniden inceler. Kanunda öngörülen hallerde Danıştay’a temyiz yolu da açıktır.
Karar kesinleşmeden ödeme yapılır mı?
İdare genellikle kesinleşmeyi bekler. Kesinleşme şerhi alınarak ödeme talep edilir. Gecikme hâlinde icra yoluna gidilir. Ödemenin gecikmesi hâlinde faiz de talep edilebilir.
Vekaletname nasıl düzenlenir?
İdari davalar için noterde genel dava vekaletnamesi yeterlidir. Yurt dışında konsoloslukta da düzenlenebilir. Vekaletname dilekçe ekine konur. Tahsil için para ahzu kabz yetkisinin bulunması gerekir.
Ücretlendirme nasıl yapılır?
Baro tarifesi esas alınır ve yazılı sözleşme düzenlenir. Talep edilen tutar üzerinden nispi ücret gündeme gelir. Bilirkişi ve keşif giderleri ise ücretten ayrı olarak ödenir. Hesap için vekalet ücreti hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
Görüşmeye hangi belgelerle gelinmelidir?
Olayla ilgili tutanak ve raporlar getirilmelidir. Gider belgeleri ve gelir kayıtları eklenir. Varsa idareye yapılan başvuru evrakı sunulur. Olayın tarihi ve öğrenme tarihi de görüşmede netleştirilir.
İstanbul dışından dosya takip edilir mi?
Türkiye genelindeki dosyalar vekil aracılığıyla yürütülür. Keşif ve duruşma için yerinde temsil sağlanır. Görüşmeler çevrim içi yapılabilir. Belgeler elektronik ortamda paylaşılarak süreç hızlandırılır.
Dosya nasıl takip edilir?
Ara kararlar ve rapor tarihleri düzenli izlenir. Beyan süreleri takvime işlenir. Gelişmeler taraflarla paylaşılır. Dosyanın durumu UYAP üzerinden de kontrol edilir.
Zararın büyümesi hâlinde ne yapılır?
Sonradan ortaya çıkan zararlar için ek talep sunulabilir. Yeni rapor alınması istenir. Süre koşulları yeniden değerlendirilir. Zararın öğrenildiği tarih yeni talep için sürenin başlangıcını oluşturur.
Emsal kararlar nasıl kullanılır?
Benzer olaylarda verilen kararlar dilekçede gösterilir. Emsal karar bağlayıcı değildir ancak yol gösterir. Güncel içtihat düzenli izlenmelidir. Danıştay’ın hizmet kusuruna ilişkin yerleşik kararları özellikle dikkate alınır.
Dava öncesi hangi hazırlık yapılır?
Olay tarihi ve zarar kalemleri yazılı olarak çıkarılır. Hangi kurumun sorumlu olduğu tespit edilir. Başvuru dilekçesi buna göre hazırlanır. İdareye başvuru süresi olayın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıldır.
Karar örneği nereden alınır?
Mahkeme kaleminden onaylı suret talep edilir. Kesinleşme şerhi ayrıca istenir. Vekil dosyayı sistem üzerinden görüntüleyebilir. Tahsil için bu belgelerle idareye veya icra dairesine başvurulur.
Zarar hesabında hangi tarih esas alınır?
Hesaplama olay tarihindeki değerler üzerinden başlar. Karar tarihine kadar güncelleme yapılır. Faiz bu farkı dengeler. Faizin başlangıcı idareye başvuru tarihine göre belirlenir.
Kurum içi başvuru nereye yapılır?
Zararı doğuran işlemi yapan idareye yazılı başvurulur. Evrak kayıt numarası alınır. Bu belge dava şartının yerine getirildiğini gösterir. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır.





