Ana Sayfa›
›

Haciz Nasıl Kaldırılır?

Haczin kaldırılması

Haciz Nasıl Kaldırılır?

Hangi sebeple hangi mercie başvurulacağını, yedi günlük şikayet süresinin ne zaman işlemediğini ve satış istenmediğinde haczin kendiliğinden nasıl düştüğünü gösteren açıklama.

Avukata Sor

Haciz nasıl kaldırılır sorusunun tek bir cevabı yoktur. Haciz, borcun tahsili için malvarlığına konulan bir kayıttır ve kaldırılması tek bir yola bağlı değildir. Borcun ödenmesi, şikayet, istihkak iddiası ve sürelerin dolması ayrı sonuçlar doğurur. Hangi yolun izleneceği, haczin konusuna ve haczedilen malın kime ait olduğuna göre değişir.

Haciz nasıl kaldırılır sorusu için avukata sor

Haciz Nasıl Kaldırılır

Haciz, takibin kesinleşmesinden sonra uygulanan bir işlemdir. Malvarlığı üzerine konulan bu kayıt kendiliğinden silinmez. Haczin kaldırılması için ayrı bir sebep ve ayrı bir başvuru gerekir. Başvuru, sebebe göre farklı bir mercie yapılır. Sebepler dört grupta toplanabilir. Borcun sona ermesi, işlemin hukuka aykırı olması, malın üçüncü kişiye ait olması ve kanuni sürelerin geçmesi bu gruplardır. Süreç 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu‘na göre yürür.

Borcun Ödenmesiyle Haczin Kaldırılması

Haciz nasıl kaldırılır sorusunun en kısa cevabı budur. En doğrudan yol ödemedir. Borç, faiz ve masraflarla birlikte icra dosyasına yatırılır. Ödemenin ardından dosya kapatılır.

Haczin kaldırılması icra dairesince ilgili yerlere yazılır. Kısmi ödeme tek başına yeterli olmaz. Dosya borcunun tamamı kapatılmadıkça haciz devam eder. Bu nedenle ödeme öncesinde güncel dosya hesabı istenir.

Hesapta faiz ve masrafların da bulunduğu görülür. Dökümün tarihi, ödeme gününe yakın olmalıdır. Aksi hâlde eksik ödeme nedeniyle dosya kapanmaz. Alacaklıyla anlaşma da mümkündür. Alacaklı haczin kaldırılmasına muvafakat ederse icra dairesi bu talebe göre işlem yapar. Muvafakatin dosyaya yazılı olarak sunulması gerekir. Sözlü beyan tek başına yeterli görülmez. Muvafakatte hangi haczin kaldırılacağı açıkça gösterilir.

Resmî Sicildeki Kaydın Terkini

Taşınmaz ve araç hacizleri sicile işlenir. Dosya kapandığında icra dairesi ilgili sicile yazı gönderir. Tapu müdürlüğü veya trafik tescil birimi kaydı bu yazıya göre siler. Yazının gönderilip gönderilmediği takip edilir. Yazı ulaşmadığında kayıt yıllarca durabilir. Bu durum taşınmazın satışını fiilen engeller. Bu nedenle ödemeden sonra güncel kayıt örneği alınarak sonuç doğrulanır. Haczin kaldırılması ancak kayıt silindiğinde tamamlanmış sayılır.

Şikayet Yoluyla Haczin Kaldırılması

İşlem hukuka aykırı olabilir. Kanun’un 16. maddesine göre icra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemler hakkında kanuna aykırı olmasından veya olaya uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır.

Bazı hâllerde süre işlemez. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir. Haczedilemeyen bir malın haczedilmesi de süresiz şikayete konu olur. Bu hâlde haczin kaldırılması her zaman istenebilir.

Haczedilemeyen Mallar

Kanun’un 82. maddesi bu listeyi sayar. Borçlunun haline münasip evi haczedilemez. Öğrenci bursları da aynı kapsamdadır.

Ev eşyası bakımından da koruma vardır. Borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya haczedilemez. Ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası da aynı korumadan yararlanır. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler ise bu korumanın dışındadır.

Kıymetin fazla olması hâlinde farklı bir yöntem işler. Kanun’a göre bu malların bedelinden haline münasip bir kısmı borçluya bırakılmak üzere mal haczedilerek satılır. Haczin kaldırılması bu hâlde kısmi olarak sonuç doğurur. İcra memuru haczin caiz olup olmadığını ayrıca değerlendirir.

Haczin kaldırılması sürecinde izlenecek adımlar

Satış İstenmezse Haciz Kendiliğinden Kalkar

Haciz nasıl kaldırılır sorusunda sürelerin dolması da bir yoldur. Kanun alacaklıya süre yükler. Kanun’un 106. maddesine göre alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı da bu hükme tabidir.

Sürenin sonucu 110. maddede gösterilir. Bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya talep geri alınıp da kanuni müddet içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Hacizli malın satılması yönündeki talep yalnızca bir defa geri alınabilir.

Sicile kayıtlı mallarda kayıt da düzeltilir. Haczin kalktığının tespit edilmesi hâlinde sicili tutan idare haciz şerhini terkin eder ve işlemi ilgili icra dairesine bildirir. Borçlu bu düşmeyi ileri sürerek başvuruda bulunabilir. Haczin kaldırılması için ayrıca bir mahkeme kararı aranmaz.

Haczin Yenilenmesi ve Süresi

Haciz süresiz değildir. Satış istenmediğinde düşen haciz için yeniden haciz talebi gerekir. Yeni talep, takibin kesinleşmesine dayanır. Talep için ayrıca harç yatırılması gerekebilir.

Yeniden haciz konulması yeni bir sıra doğurur. Önceki sıra korunmaz ve alacaklı sıraya sonda girer. Bu sonuç alacaklı bakımından önemli bir risktir. Sıradaki değişiklik tahsil ihtimalini doğrudan etkiler. Borçlu bu düşmeyi kendiliğinden ileri sürebilir. Sicile kayıtlı mallarda kaydın terkini istenir. Haczin kaldırılması bu yolla da sağlanabilir.

Üçüncü Kişiye Ait Mal Haczedilirse

Haczedilen mal borçluya ait olmayabilir. Bu ihtimalde istihkak iddiası ileri sürülür. İddia, malın kendisine ait olduğunu belirten üçüncü kişi tarafından yapılır. Borçlu da bu iddiayı bildirebilir. Haciz sırasında hazır bulunan kişi malın üçüncü kişiye ait olduğunu beyan eder. Beyan haciz tutanağına geçirilir.

Tutanağa geçirilmeyen beyan sonradan ispat sorunu doğurur. Tutanağın bir örneği hazır bulunanlara verilir. İddia üzerine icra dairesi ilgili tarafa bildirimde bulunur. İtiraz edilmesi hâlinde uyuşmazlık icra mahkemesinde çözülür. İddianın kabulü hâlinde haczin kaldırılması sağlanır.

Süreler kısa olduğundan tutanağın hemen incelenmesi gerekir. İstihkak davasında ispat yükü, malın kimin elinde bulunduğuna göre değişir. Mal borçlunun elinde bulunuyorsa üçüncü kişi iddiasını ispatla yükümlü olur. Fatura, sözleşme ve ödeme kayıtları bu ispatta kullanılır.

Takibin İptali ve Talikı

Kanun’un 71. maddesi ayrı bir yol tanır. Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini ispat edebilir. Alacaklının kendisine mühlet verdiğini de aynı şekilde ortaya koyabilir.

İspat belgeye bağlıdır. Belge, noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş olmalıdır. Bu şart sağlanırsa takibin iptali veya talikı her zaman icra mahkemesinden istenebilir. Adi yazılı belgeler bu şartı karşılamaz.

Aynı madde zamanaşımını da düzenler. Takibin kesinleşmesinden sonra borcun zamanaşımına uğradığı ileri sürülebilir. Kabul edilmesi hâlinde haczin kaldırılması sonucu doğar. Karar icra dairesine bildirilir.

Hacizli Malın Satılması ve İhalenin Feshi

Satış aşamasına geçilmiş olabilir. Bu hâlde haczin kaldırılması yerine ihalenin feshi gündeme gelir. Talep icra mahkemesine yapılır. Fesih sebepleri sınırlıdır. İhaleye fesat karıştırılması, artırmaya hazırlık aşamasındaki hatalar ve satılan malın esaslı niteliklerindeki yanlışlık bu sebepler arasındadır. Süre kısa olduğundan ihale tarihinin takibi gerekir.

Fesih talebi ihale tarihinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde yapılır. Talep icra mahkemesine yazılı olarak sunulur. Talep reddedilirse yaptırım doğabilir. Kanun, haksız fesih taleplerinde para cezası öngörür. Bu nedenle başvuru öncesinde dosya ayrıntılı incelenir. Satış ilanının tebliğ edilip edilmediği de kontrol edilir.

Satıştan Önce Ödeme Yapılması

Borçlu satış gününe kadar ödeme yapabilir. Dosya borcunun tamamının yatırılması satışı durdurur. Ödemenin satış saatinden önce yapılmış olması gerekir. Ödeme dekontunun icra dairesine ibrazı da aynı gün yapılır.

Taksitle ödeme taahhüdü de verilebilir. Taahhüdün alacaklı tarafından kabul edilmesi aranır. Taahhüde uyulmaması hâlinde satış yeniden gündeme gelir. Taahhüdün ihlali ayrıca yaptırıma tabidir. Bu nedenle taahhüt verilmeden önce ödeme gücü değerlendirilir.

Menfi Tespit ve İstirdat Davaları

Borçlu, borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Bu dava genel mahkemede açılır. Menfi tespit davası takibi kendiliğinden durdurmaz. Mahkemeden ayrıca tedbir istenmesi gerekir. Tedbir kararı verilmesi teminata bağlanabilir. Teminat oranı mahkemece belirlenir.

Karar verilirse takip durur ve haciz uygulanamaz. Mevcut hacizler bakımından da işlem yapılamaz. Ödeme yapıldıktan sonra dava açılırsa nitelik değişir. Bu hâlde istirdat davası söz konusu olur. Talep, ödenen tutarın geri alınmasına yönelir. Dava süresi bakımından Kanun’daki özel hükümler uygulanır.

Banka Hesabındaki Blokajın Kaldırılması

Banka hesaplarına konulan haciz uygulamada sık görülür. Hesaptaki tutar dosya borcunu aşıyorsa fazla kısmın çözülmesi istenir. Talep icra dairesine yapılır. Dosya borcunu aşan tutar için bekletilmeye gerek bulunmaz.

Hesaba yatan gelirin niteliği de önem taşır. Haczedilemeyen bir gelir hesaba yatmışsa bu durum ileri sürülebilir. Emekli aylığı ve nafaka gibi kalemler bu kapsamda değerlendirilir. Maaş kesintilerine ilişkin sınırlar için maaş haczi oranı açıklamaları incelenebilir.

Kaynağın ispatı borçluya düşer. Banka dökümü ve ödeme yapan kurumun yazısı sunulur. Karışık hesaplarda bu ispat güçleşir. Gelirin ayrı bir hesapta tutulması bu sorunu azaltır. Banka, hesabın niteliğini icra dairesine bildirebilir.

Borçlunun Ölümü ve Şirket Değişiklikleri

Borçlunun ölümü takibi kendiliğinden sona erdirmez. Takip mirasçılara karşı devam edebilir. Bu hâlde kanunda öngörülen bekleme süresine uyulur. Süre dolmadan yapılan işlemler şikayete konu olur.

Mirasın reddi ayrı bir sonuç doğurur. Reddin süresinde ve usulüne uygun yapılması aranır. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır. Ret kararı takibi mirasçılar bakımından sona erdirir. Kabul edilmesi hâlinde mirasçılar bakımından haczin kaldırılması gündeme gelir.

Şirketlerde tür değişikliği ve birleşme de takibi etkilemez. Yeni tüzel kişilik borçtan sorumlu olur. Ticaret sicil kayıtları bu tespitte kullanılır. Kayıtlar Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden de sorgulanabilir. Sorgulama, doğru borçluya yönelme bakımından önemlidir.

Konkordato ve İflas Hâlinde Hacizler

Konkordato mühleti verilmesi hacizleri etkiler. Mühlet süresince borçluya karşı yeni takip yapılamaz. Mevcut takipler de kural olarak durur. Konkordato hükümleri İcra ve İflas Kanunu‘nun ilgili bölümünde düzenlenmiştir.

İflasın açılması hâlinde ise takipler düşer. Alacaklar iflas masasına yazdırılır. Bu aşamada bireysel haciz uygulanamaz. Masaya kayıt için öngörülen süreye uyulması gerekir. Aşağıdaki tablo başlıca yolları ve süreleri gösterir.

Yol Merci Süre Dayanak
Şikayet İcra mahkemesi 7 gün İİK m.16
Haczedilemezlik şikayeti İcra mahkemesi Süresiz İİK m.16, 82
Takibin iptali veya taliki İcra mahkemesi Her zaman İİK m.71
Satış istenmemesi Kendiliğinden 1 yıl İİK m.106, 110
Menfi tespit Genel mahkeme Genel süreler İİK m.72

Başvuruda Hazırlanacak Belgeler

İlk belge icra dosyası hesabıdır. Güncel borç dökümü icra dairesinden alınır. Yapılan ödemeler ve mahsuplar bu dökümde görülür. Döküm, başvuru tarihine göre güncellenir.

İkinci belge haciz tutanağıdır. Hangi malın hangi tarihte haczedildiği tutanaktan anlaşılır. Tarih, satış isteme süresinin hesabında kullanılır. Tutanakta haczedilen malın niteliği ve değeri de yer alır. Değer takdirine karşı ayrıca itiraz edilebilir. Üçüncü belge grubu iddiaya göre değişir. İstihkak iddiasında mülkiyeti gösteren belgeler, haczedilemezlik iddiasında ise gelirin kaynağını gösteren kayıtlar sunulur. Ödeme emri sürecinin tamamı için ödeme emrine itiraz süresi açıklamaları incelenebilir.

Vekâlet Ücreti ve Masrafların Durumu

Dosya kapatılırken yalnızca asıl alacak ödenmez. Faiz, takip masrafları ve vekâlet ücreti de hesaba dâhildir. Bu kalemler ödenmedikçe dosya kapanmaz. Vekâlet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanır. Takibin hangi aşamada sona erdiği tutarı etkiler. Tahmini hesap için vekâlet ücreti hesaplama aracı kullanılabilir.

Fazla ödenen tutarın iadesi istenebilir. Talep icra dairesine yapılır. Reddedilmesi hâlinde şikayet yoluna gidilir. Şikayet için yedi günlük süre işler.

Sık Yapılan Hatalar

İlk hata yedi günlük şikayet süresinin kaçırılmasıdır. Süre, işlemin öğrenildiği tarihten işler. Öğrenme tarihinin belgelenmesi gerekir. Tebligat parçası veya dosya inceleme kaydı bu amaçla kullanılır.

İkinci hata yanlış mercie başvurulmasıdır. Şikayet icra mahkemesine, menfi tespit genel mahkemeye yapılır. Yanlış merci süre kaybına yol açar. Görevsizlik kararı verilse bile süre yeniden işlemez. Bu nedenle merci seçimi baştan doğru yapılır.

Üçüncü hata dosya borcunun tamamı ödenmeden kaydın silineceğinin varsayılmasıdır. Faiz ve masraf kalemleri eksik ödendiğinde dosya açık kalır. Bu durumda haczin kaldırılması da gerçekleşmez. Dördüncü hata ise satış isteme süresinin izlenmemesidir. Bu süre borçlu lehine sonuç doğurduğundan ayrıca takip edilir. Haciz tarihi dosya üzerinden teyit edilir. Takip sürecinin bütünü için icra takibi nasıl başlatılır ve maaş kesintileri için maaş haczi oranı açıklamaları incelenebilir. Yargı kararlarına Yargıtay karar arama sistemi üzerinden ulaşılabilir.

İcra ve İflas Hukuku Konusunda Avukat Desteği

İcra ve iflas hukuku bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez. İcra ve iflas hukuku hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilir veya iletişim sayfasındaki numaradan görüşme planlayabilirsiniz. Yapılacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre şekillenir.

Haczin kaldırılması için avukat desteği almak üzere bize ulaşın
SSS

Haczin Kaldırılması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Borç ödenince haciz kendiliğinden kalkar mı?

Kayıt kendiliğinden silinmez. Dosya borcunun tamamı faiz ve masraflarla birlikte ödendiğinde icra dairesi ilgili sicile yazı gönderir. Tapu veya trafik kaydı bu yazıya göre terkin edilir; bu nedenle ödemeden sonra güncel kayıt örneği alınmalıdır.

Haciz işlemine kaç gün içinde şikayet edilir?

İcra ve İflas Kanunu 16. maddesine göre şikayet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde ise her zaman şikayet edilebilir.

Satış istenmezse haciz düşer mi?

Düşer. Kanunun 106. maddesine göre hacizden itibaren bir yıl içinde satış istenmelidir. 110. maddeye göre bu süre içinde satış istenmezse mal üzerindeki haciz kalkar ve resmî sicildeki şerh terkin edilir.

Ev eşyası haczedilebilir mi?

Kanunun 82. maddesine göre borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası haczedilemez. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası bu korumanın dışındadır.

Başkasına ait mal haczedilirse ne yapılır?

İstihkak iddiası ileri sürülür. İddia, malın kendisine ait olduğunu belirten üçüncü kişi tarafından yapılır; borçlu da haciz sırasında bu durumu beyan edebilir. İtiraz hâlinde uyuşmazlık icra mahkemesinde çözülür.

HUKUKİ DESTEK
ÖN BİLGİ AL

Dosyanız için hızlı bir ön değerlendirme.


    Bilgileriniz KVKK kapsamında ön değerlendirme amacıyla işlenir.

    BU YAZIYI PAYLAŞ

    Aynı alanda daha fazlası

    Tüm makaleler →
    Hemen AraWhatsApp